Bloedingen Slagaderlijke bloedingen Uit de wond spuit lichtrood bloed. Men moet zo snel mogelijk de bloeding stoppen. Bij een kleine wond met lichte slagaderlijke bloeding kan een flink drukverband soms voldoende zijn. Meestal moet men echter de slagader tussen de wond en het het hart dichtdrukken. Dit dichtdrukken geschiedt tegen een harde ondergrond, dus meestal tegen een bot.
Enige plaatsen zijn : - Slaapslagader - iets voor het oor
- Halsslagader, hier geldt in tegenstelling tot de andere slagaders, dat men zowel boven als onder de wond de slagader tegen de wervelkolom moet dichtdrukken
- Bovenarmslagaer - aan de binnenzijde van de bovenarm tegen het opperarmbeen
- Vingers - Hierbij kan men de patiënt de bidgreep laten doen, waarbij hij zelf de vingers in elkaar drukt
- Sleutelbeenslagader, bij een bloeding boven in de arm of oksel - hierbij drukt men van boven achter het sleutelbeen in benedenwaartse richting deze slagader op de eerste rib dicht
- Liesslagader, hierbij drukt men bij beenverwondingen af, iets onder het midden van de liesplooi
Indien men niet bedreven is in deze grepen of het niet goed genoeg lukt een bloeding tot stoppen te brengen kan men in noodgevallen, liefst nadat een steriel gas op de wond gelegd is, de slagader in de wond zelf dichtdrukken.
Bij een slagaderlijke bloeding in een van de ledematen kan men ook een knevel aanleggen:
Het aanleggen van een knevel is synoniem voor het afbinden van een lidmaat. Het is uiterst zelden nodig om een knevel aan te leggen: enkel in volgende gevallen wordt een knevel gebruikt om bloedingen aan de ledematen te stelpen:
- een open botbreuk met een hevige bloeding
- een wonde met een vreemd voorwerp en een hevige bloeding, waarbij druk naast het voorwerp onvoldoende bloedstelping geeft
- afrukking met een hevige bloeding
- zeer grote wonden met een hevige bloeding, waarbij geen efficiënt drukverband aan te leggen is (bv. wonde over de volledige voorarm)
- het lidmaat zit gedurende lange tijd onder een zware last gekneld
- geen enkele andere methode kan de bloeding voldoende stelpen
Een knevel moet minstens 3 centimeter breed zijn en aangelegd worden aan een lidmaat met slechts één bot (dijbeen, bovenarm), zo kort mogelijk bij de wonde, tussen de wonde en het hart.We kunnen hiervoor een smalle das gebruiken, maar eveneens bv. een stuk linnen. Het gevaar bij het aanleggen van een knevel is dat achterliggend weefsel van de bloedsomloop afgesloten wordt, geen zuurstof krijgt en afsterft Daarom is de knevel na een tijdje erg pijnlijk voor het slachtoffer. Een afbinding van 2 uur kan fataal zijn voor het lidmaat. Bij het lossen komen bovendien allerlei afval- en afstervingsstoffen vrij in de bloedsomloop en die kunnen andere organen (bv. nieren) levensgevaarlijk aantasten. Maar ook ter hoogte van de knevel zelf kunnen, door grote druk, beschadigingen van spieren en zenuwen optreden.
Een knelverband is dus zeer gevaarlijk en mag slechts in noodgevallen en dan het liefst zo kort mogelijk (20 minuten) aangelegd worden.
Aderlijke bloedingen Bij aderlijke bloedingen kan men altijd volstaan met een stevig aangelegd drukverband en hoge plaatsing van het lichaamsdeel. Een aderlijke bloeding spuit niet met kracht en het bloed ziet donker
Longbloeding Bij een longbloeding hoest een patiënt het lichtrood en schuimende bloed op. Hier geldt weer in de eerste plaats: stel de patiënt zo veel mogelijk gerust. Bij sterke angst en vervositeit gaat hij nog veel meer hoesten en daardoor nog meer bloeden. Zet de patiënt rechtop in de kussens. Nooit plat laten liggen
Maagbloeding Bij een maagbloeding ziet het uitgebraakte bloed zwartrood door het maagzuur. Indien de patiënt niet braakt maar wel ontlasting heeft, ziet deze teerachtigzwart. De patiënt plat neerleggen en vooral niet laten drinken
Inwendige bloeding: (behalve de reeds bovengenoemde) Indien er verdenking bestaat van een inwendige bloeding, laat men de patiënt plat liggen en mag men hem niets te drinken geven, ook niet wanneer de patiënt in shock is
Neusbloeding Tussen de duim en vinger ongeveer 5 minuten de neus dichtknijpen in zittende en enigszins achterovergebogen houding
Oorbloeding Indien men het wondje waar het bloed uit komt niet duidelijk kan waarnemen, moet men na een ongeval bij verlies van bloed (of helder vocht) uit de gehoorgang ogenblikkelijk denken aan een schedelbasisbreuk. Men dekt het oor met een steriel verband af en zorgt ervoor dat de patiënt niet in het bloed of braaksel kan stikken. Verder plat laten liggen en niet bewegen
Oppervlakkige wonden Maak wondjes nooit schoon door deze zogenaamd schoon te vegen. Verwijder zo nodig kledingstukken en dek de wond met een steriel verband af, eventueel nadat men er jodium op heeft gedaan
